Pewnie wielu z Was zadaje sobie to pytanie – szczególnie wtedy, gdy przychodzi egzamin, sesja albo jakikolwiek inny trudniejszy moment podczas realizacji naukowych celów. Nie będę kłamać, że istnieje jakiś magiczny sposób, który sprawi, że zaczniecie chłonąć wiedzę jak gąbka. Mogę potwierdzić, że są sposoby na to, żeby ułatwić sobie naukę i ruszyć z materiałem do przodu. Jeśli jesteście gotowi poznać odpowiedź na pytanie jak skutecznie się uczyć i nie stać w miejscu, zapraszam do czytania!
Przemyślany plan nauki to podstawa
Nie ma nic gorszego, jak chaos podczas uczenia się. Nawet nie dlatego, że taki nieporządek w głowie nie sprzyja efektywnemu przyswajaniu nowych informacji, ale dlatego, że gdy nie wiemy czego i kiedy się uczyć, to nie robimy tego w ogóle. Każdy serial do nadrobienia, szafka do posprzątania i nowe miejsce do odwiedzenia będą ciekawsze niż zabranie się za nie-wiadomo-co i nie-wiadomo-kiedy w ramach kształcenia się w jakiejś dziedzinie. Dlatego jeśli zastanawiasz się jak skutecznie się uczyć, potrzebujesz najpierw zadać sobie pytanie co właściwie potrzebujesz umieć i kiedy możesz znaleźć czas na poszerzanie wiedzy i powtórki.
Jeden cel, wiele kroków
Żeby ruszyć do przodu zacznij od nakreślenia głównego celu. Usiądź na chwilę z kartką, czy pustą stroną w edytorze tekstu i wypisz wszystkie możliwe kroki, które Cię przybliżą do jego realizacji. Na przykład:
- Cel: nauczyć się tabel przestawnych w Excelu i umieć je wykorzystać w pracy
- Kroki:
- zapoznać się z podstawowymi informacjami o tabelach przestawnych – czym są, jak działają
- znaleźć przykłady ich wykorzystania w praktyce
- wykonać ćwiczenia na tworzenie tabel przestawnych
- stworzyć schemat ułatwiający zapamiętanie ich tworzenia
- spróbować samodzielnie wykonać różne zadania z wykorzystaniem tabel przestawnych
Pojedyncze kroki poukładaj w kolejności, która ma sens. W tym konkretnym przypadku łatwiej będzie zrozumieć jak działają tabele, jeśli najpierw zapoznamy się z zagadnieniem od strony teoretycznej. Dowiemy się, co to w ogóle jest i czemu ktoś nadał im taką nazwę oraz zobaczymy do czego można ich użyć. Wtedy łatwiej będzie nam zrozumieć całą resztę, bo będziemy mieć już jakąś wiedzę bazową.
Planuj, ale z głową – jak efektywnie się uczyć i nie zwariować
Kroki umieść w czasie – zaplanuj kiedy zajmiesz się każdym z poszczególnych punktów z listy. Weź pod uwagę to, ile czasu może zająć Ci dane zadanie oraz to, że po drodze może wyskoczyć 1000 nieprzewidzianych sytuacji, które pokrzyżują Twoje plany. Miej plan B – jeśli nie uda ci się ogarnąć czegoś rano, to może znajdziesz pół godziny wieczorem, żeby chociaż trochę zagłębić się w temat?
Na tym etapie pewnie zastanawiam się jak skutecznie się uczyć, żeby równocześnie osiągać zamierzone efekty, ale się przy tym nie namęczyć. Planowanie nauki i generalnie życia to dość obszerny temat, więc nie wchodząc w szczegóły pamiętaj o dwóch najważniejszych rzeczach:
- Dostosuj plan nauki do siebie i swoich możliwości
- Pamiętaj, że lepiej jest zrobić nawet najmniejszy krok do przodu niż stać w miejscu z materiałem
Jeśli uczysz się nowego języka, a nie masz czasu na godzinne sesje z native speakerem, poznaj codziennie chociaż jedno nowe słowo. Wystarczy na to jakieś 5 minut dziennie i jestem pewna, że je znajdziesz, bo więcej czasu zajmuje Ci scrollowanie tablicy na FB lub “krótka” wizyta na Insta.
Dopasuj metody do siebie i materiału
Nie ma jednego, idealnego sposobu nauki. To, czy wybierzesz robienie notatek z książek, ćwiczenia praktyczne, fiszki, mapy myśli czy oglądanie kursów, będzie w dużej mierze zależało do tego czego właściwie się uczymy. Inaczej podejdziemy do tematu jeśli będziemy chcieli poznać nowy język, inaczej gdy uczymy się zagadnień prawnych, a w jeszcze zupełnie inny sposób, gdy zależy nam na zdobyciu praktycznych umiejętności. Moja rada jest taka – nie bój się łączyć różnych metod i próbować nowości, obserwuj jak inni wykorzystują wiedzę w praktyce. Im bardziej różnorodna będzie Twoja nauka, tym bardziej zaangażujesz swój mózg do pracy.
Jak skutecznie się uczyć i zapamiętać na długo?
Wszystkie kroki z listy wykonane, można uznać, że coś już wiesz. Co dalej? Powodów, dla których uczymy się jest wiele:
- Możemy się uczyć, aby tylko zdać egzamin pozytywnie na 3.0 i mieć to już z głowy, bo i tak nas kompletnie to nie interesuje.
- Robimy to po to, żeby móc jakąś wiedzę wykorzystać potem w praktyce np. nauczyć się przepisów drogowych i prowadzenia auta, żeby później móc się samodzielnie przemieszczać po mieście.
- Możemy się uczyć też rzeczy, które przydadzą nam się „na chwilę” – chcemy poznać kilka słów w innym języku, bo jedziemy na wakacje za granicę, ale też nie będziemy rozpaczać, gdy ta wiedza pójdzie w las za kilka miesięcy.
W zależności od tego, który wariant nauki nas interesuje, tak dużą wagę powinniśmy przyłożyć od powtarzania materiału, który już umiemy.
Powtórki gwarancją efektywnej nauki
Przemyślane i dobrze rozłożone w czasie powtórki stanowią filar skutecznej nauki, jeśli chcemy ją rozpatrywać w kategorii zapamiętywania materiału na długi czas. Gdy zaniedbamy tę część to najprawdopodobniej nowa wiedza i umiejętności zostaną z nami aż do otrzymania informacji, że mamy już upragnione 3.0 lub na kilka następnych dni lub tygodni. Godziny spędzone na poznawaniu nowego zagadnienia, zastanawianiu się jak szybko i skutecznie się uczyć i szukaniu przykładów jego użycia w praktyce stracą na wartości, jeśli zapomnimy o utrwalaniu przyswojonego materiału. W tej kwestii pomocna będzie metoda interwałowa (ang. spaced repetition) i kładzenie dużego nacisku na powtarzanie tych fragmentów, które sprawiały nam największą trudność podczas procesu nauki.
Dobry plan, uwzględniający stopień trudności materiału oraz Twoje indywidualne potrzeby to tak naprawdę pierwszy krok do sukcesu. Im mniejsze kroki, tym łatwiej będzie znaleźć na nie czas i zmotywować się do działania. Skuteczna nauka to taka, która przynosi zadowalające efekty, a te możesz osiągnąć sięgając po sprawdzone metody nauki i dbając o rozłożone w czasie powtórki.
